De Stoomloc 01-1075 van de SSN.

Fri 29-May-20
01:47:34



Voorloopwielen draaistel

Datum: Sat 07 September 2019
Samenvatting: Het voorste loopwielen draaistel moet onder de loc gehaald worden om een pen te kunnen repareren.

==> [Ga naar de afbeeldingen]


Na de reis naar Terug naar Toen bij de VSM, is er geconstateerd er een pen in het voorste loopwielen draaistel is gebroken. Om bij deze pen te kunnen komen moet het draaistel deze geheel onder de lok worden verwijderd. Daarvoor moet de loc opgetild worden Dit is tevens een gelegenheid om het gehele draaistel nog eens compleet na te lopen en andere zwakke onderdelen te vernieuwen.

Bij de tussentijdste status-berichten staat het nieuwste bovenaan.
Voor uitleg over het draaistel, klik [ HIERO ].

SSN: Update 01 1075.

[22-mrt-2020] Tijdens het afdraaien van de wielen op de Kuilwielenbank bij de firma Shunter is er bij de loopassen uitbrokkeling in één wielband geconstateerd. Om deze uitbrokkeling in het materiaal helemaal weg te draaien dient de wielband verder afgedraaid te worden tot er een mooi vlak oppervlak ontstaat. In ons geval diende er dusdanig veel materiaal weggehaald te worden dat de wielband daarbij te dun werd en de afkeurmaat bereikt werd. Na beraad is het besluit genomen om van beide loopassen alle 4 de wielbanden te vernieuwen. Slechts één wielband vervangen is geen goede optie, want het draaistel zou met één nieuwe dikke wielband niet mooi horizontaal komen te staan. Helaas betekent dit een extra onverwachte kostenpost en een langere herstelperiode van de loc.

De afgebeelde tekening laat zien hoe een wiel is opgebouwd. De as met het binnenwiel, de velg en de wielband. Bij gebandageerde wielen is de wielband om de velg gekrompen. Vergelijkbaar als de band bij een auto om de velg ligt. Voor spoorwielen een vrij normale klus.

Hier onder een foto van het loopvlak van één van de loopwielen. Duidelijk zichtbaar zijn de roestplekken en de uitbrokkeling.

Link: https://stoomstichting.nl/2020/03/22/update-01-1075-maart-2020/

SSN: Status 01 1075.

[25-jan-2020] De 01 1075 is vandaag weer op haar draaistel terugzet. Nu volgt nog het geplande reguliere onderhoud dat minstens nog een maand of 2 zal gaan duren.

Link: https://stoomstichting.nl/2020/01/25/status-01-1075-4/

Onofficiele status 01 1075.

[25-jan-2020] {Eigen bezoek} Het loopwielen-draaistel is onder de locomotief geplaatst. Questie van locomotief opheffen, het draaistel eronder rijden en dan de locomotief weer laten zakken. Daarna worden de overige onderdelen op het draaistel gemonteerd. Daarna kan probleem twee worden aangepakt, de platte kanten van de drijfwielen (zie 28-sep-2019).

Onofficiele status 01 1075.

[18-jan-2020] {Eigen bezoek} Het loopwielen-draaistel is nieuw geverfd en gelakt. De wielen zitten eronder en de vering is gemonteerd. Nu volgt nog het monteren van het remsysteem en dan kan het draaistel weer onder de loc.

SSN: Status 01 1075.

[04-jan-2020] Tijdens de winterperiode wordt o.a. hard gewerkt aan het herstel van locomotief 01 1075. Vandaag werd het ontmantelde draaistel voorzien van een verse rode verflaag.

Vooralsnog is niet bekend wanneer deze loc weer rijvaardig zal zijn. We houden u zo veel mogelijk over de voortgang op de hoogte.

Link: https://stoomstichting.nl/2020/01/04/status-01-1075-3/

SSN: Vandaag is de 01 1075 van haar draaistel afgetild.

[23-nov-2019] De eerste stap is gezet. Vandaag is de 01 1075 van haar draaistel afgetild zodat het herstel hieraan kan beginnen.

Link: https://stoomstichting.nl/2019/11/23/vandaag-is-de-01-1075-van-haar-draaistel-afgetild/

YouTube video: https://www.youtube.com/watch?v=i7GVsU-bpQE van Henk Geldermans (eerste 01:54min. + vanaf 05:14min)

SSN: Status 01 1075

[28-okt-2019] Na de laatste inzet van de 01 1075 is bij een controle gebleken dat er een pen in het loopdraaistel is gebroken. Hierdoor is de 01 1075 niet inzetbaar. De afgelopen weken zijn we druk doende geweest om een reparatieplan op te stellen en een kostenplaatje inzichtelijk te krijgen. Daar zijn we nu uit.

Na de rit naar de MBS van 9 november a.s. gaan we beginnen. Lok en tender zullen worden gescheiden en het lokdeel zal in de hefbokken gaan om het draaistel vrij te maken. Daarna kunnen we de reparatie gaan uitvoeren. Deze werkzaamheden zullen afgestemd worden met de revisie van Bm rijtuig 350 en de diverse controle beurten die de rijtuigen en de 23 023 moeten ondergaan. Wel heeft dit gevolgen voor de 8811.

Ook voor deze machine stonden werkzaamheden gepland deze winter, maar deze zullen worden uitgesteld tot na de werkzaamheden aan de 01 1075. Het is een keuze tussen de inzetbaarheid van de 01 1075 of de 8811, waarbij het evenement Dordt in Stoom in 2020 ook een rol speelde in de keuzes die we moesten maken. U kunt de werkzaamheden natuurlijk volgen op Facebook en ons magazine Stoomtractie.

Link: https://stoomstichting.nl/2019/10/28/status-01-1075-2/

SSN: Status 01 1075

[28-sep-2019] Tijdens de nacontrole van de 01 1075 is er in het draaistel een defect gevonden aan de afsteuning en vering. Tijdens verdere inspectie is er ook schade aan de wielbanden van de drijfwielen gevonden. Hierdoor zullen alle wielbanden van de aangedreven wielen moeten worden afgedraaid. Het afdraaien kan op verschillende manieren plaats vinden. Een manier is vrij rigoureus door de locomotief van haar wielen te tillen en de wielen naar een werkplaats brengen. Een andere manier is de hele loc op een draaibank voor spoorwielen te plaatsen, een zogenaamde kuilwielenbank.

Bij deze manier van bewerken van de wielbanden moeten de drijf- en koppelstangen gedemonteerd worden. Bij loc 01 1075 is dat een complexe klus, omdat de lagers in de drijf- en koppelstangen uitgevoerd zijn als rollager. Het demonteren en monteren dient vakkundig te gebeuren met speciale gereedschappen. Bij deze werkzaamheden bestaat de kans dat een lager beschadigd raakt en vervangen moet worden, hetgeen een kostbare zaak is. Helaas betekent dit een nog onbekend lot voor loc 01 1075. We werken er hard aan om te bepalen of herstel haalbaar is, op technisch maar ook op financieel gebied.

Link: https://stoomstichting.nl/2019/09/28/status-01-1075/

SSN: Belangrijk bericht over de 01 1075

[15-sep-2019] Tijdens de nacontrole van lok 01 1075, Nachschau, na de stoomrit van 7 september is er bij het draaistel van de 2 loopassen een defect aan het draaistel geconstateerd. Het betreft een probleem met de afsteuning en afvering. Een mankement wat niet eenvoudig is op te lossen, de lok zal hiervoor van haar assen getild moeten worden. De komende tijd nemen we om uit te zoeken wat er gedaan moet worden. Tot nader bericht zal de 01 1075 niet ingezet kunnen worden voor stoomritten op het openbare spoornet.

Link: https://stoomstichting.nl/2019/09/15/belangrijk-bericht-over-de-01-1075/


Het draaistel van de 2 voorste loopassen.

De SSN meldt: "(Er) is bij een controle gebleken dat er een pen in het loopdraaistel is gebroken." [28-okt-2019] De locomotief heeft heel veel pennen, zowel in het locomotief gedeelte zelf, als in het drijfwerk, als in de draaistellen van de loopassen.

[30-nov-2019] [18-dec-2019] [18-jan-2020] Ik ben nieuwsgierig naar het depot gegaan om een kijkje (of wat) te nemen. En dan blijkt uit hoeveel onderdelen zo'n loopwielen draaistel eigenlijk heeft. Pallets vol, inclusief labels waar de onderdelen horen te zitten. Er is immers geen (Ikea-)handleiding die dat vertelt.

Het draaistel is onder de locomotief vandaan gehaald en de loopassen zijn inmiddels onder het draaistel gereden. Al gauw is de schuldige pen gevonden en deze staat nog op het draaistel ... op de positie waar de pen ingeschoven was, positie L2 (van Links, tweede as). Om deze pen zit een rubberen blok en een spiraalveer en houdt deze in positie tijdens het rijden.

En als het draaistel dan toch onder de locomotief vandaan is, wordt het meteen geheel schoongemaakt en nagekeken. Daarbij worden versleten onderdelen vervangen. Voor de betreffende pen wordt een nieuw exemplaar gemaakt en vermoedelijk worden de andere drie pennen ook meteen vernieuwd.

Ook de aspotten om de loopwielen worden verwijderd. Op zich zit dat slim in elkaar. Een aspot bestaat uit twee helften. In de boven-helft zit een lagerschaal (van witmetaal). De loopassen rusten alleen op deze lagerschalen.

Witmetaal (Babbittmetaal).

Witmetaal heet ook wel Babbittmetaal en deze legering wordt veel gebruikt in glijlagers. Deze legering kan bestaan uit 90% tin met 10%koper OF 89% tin met 7% antimoon met 4% koper OF 80% lood met 15% antimoon met 5% tin.

Witmetaal is zacht en beschadigd gemakkelijk, desondanks is het een bijzonder goed materiaal voor lagers. De structuur van de legering bestaat uit kleine, harde kristallen die opgenomen zijn in een matrix van zachter metaal. Als het zachte metaal wegslijt, komen de harde kristallen meer aan de oppervlakte. Daardoor kan het smeermiddel (smeerolie) er tussendoor bewegen. De oliefilm vormt het feitelijke lageroppervlak.

Het oppervlak van de lagerschalen worden bekeken. Het blijkt dat enkele lager schalen nog glad zijn en dat anderen plaatselijk te veel versleten is. Voor de versleten schalen zal er nieuw witmetaal gegoten moeten worden.

De onderhelften bestaat uit een bak met olie. Er zijn geen onder lagerschalen, want de loopassen geven geen krachten naar beneden af. In de oliebak bevindt zich een smeerkussen. Deze zuigt de olie op en geeft deze aan de bovenkant af. En daar zitten de loopassen weer. Op deze manier worden de assen continue gesmeerd. Echter de oliekussens zullen ook gereinigd moeten worden.

Hoe draait het draaistel onder de locomotief?

Nu het draaistel van de 01-1075 er toch onderuit ligt, is dat meteen een goede gelegenheid om uit te zoeken hoe het 1 en ander in elkaar zit.

Een model van een 01-10 locomotief laat zien dat er in het draaistel een gleuf zit die een kwart cirkel vormt. Daarin heeft men een schroef geplaatst. Het draaistel draait niet alleen, maar gaat ook in de bochten naar links en naar rechts. En als men er over nadenkt, moet dat in het echt ook zo gebeuren. Alleen het draaistel laten draaien heeft geen zin.

De 3 drijfwielen proberen de locomotief zoveel mogelijk in een rechte lijn te houden van de cirkel van de bocht (te beschouwen als een raaklijk). Als er een as iets te ver naar voren zit, raakt deze UIT de cirkel met een ontsporing als gevolg. Om de drijfwielen veel ruimte te geven om zelf naar links en rechts te laten gaan heeft weinig zit, omdat ook het hele drijfwerk er aan vast zit. En veel speling in het drijfwerk zorgt voor meer slijtage en dus eerder onderhoud. Het loopdraaistel moet dus wel enige vrijheid hebben om naar links en naar rechts te bewegen. Ook moet het draaistel zelf kunnen draaien om beide voorloopassen op de cirkel te houden. En dan blijkt hoe men dat al in de jaren 1930 slim oploste.

Onder de locomotief zit een pen die in een gat van het draaistel valt. Om deze pen kan het draaistel dus draaien, precies zoals men (heel simpel) verwacht. Op het draaistel liggen twee bronzen (?) vlakken. Daar rust de locomotief op. De steunvlaken zijn ook onder de locomotief terug te vinden. De draaipen is er alleen vor om het draaistel op zijn positie te houden. Er rust dus geen gewicht op.

Het gat waarin de draaipen gaat, bevindt zich in het draaistel. En zo op het eerste gezicht ligt dat gat in het midden. Echter het gat zelf heeft in het draaistel de vrijheid om naar links en naar rechts te gaan, zoals het model al aangeeft. Maar het gat kan alleen recht naar links en recht naar rechts, de onderkant van het draaistel laat dat heel duidelijk zien. Een dubbele verenpakket in het draaistel brengt het gat weer naar het midden (voor de rechte stukken rails). De bovenkant bij het gat is echter met een plaat afgedekt, waardoor de heen-en-weer gaande beweging niet te zien is. Twee olieleidingen (en slangen) zorgen ervoor dat smeerolie in het pen-gat systeem kan komen.

Tijdens het terugplaatsen van de locomotief op het onderstel, blijkt pas hoe lang die pin is. Onderaan die pin zit tevens een stuk schroefdraad, waarop een grote moer geschroefd wordt. Deze moer moet voorkomen dat de locomotief het draaistel verliest, om wat voor reden dan ook (gat in de rails weg, ophijsen).

Inwendige machinistenhuis.

18-dec-2019 - Als ik er dan toch ben, neem ik meteen van de gelegenheid gebruik om het inwendige machinistenhuis (eindelijk) compleet op 1 foto te zetten. Zonder tender is er immers genoeg loopruimte achter de locomotief om dit te kunnen doen. 


Afbeeldingen

1/40: voorloopstel_01-loc-links.jpg.
voorloopstel_01-loc-links.jpg
De 01-1075 van de linkerkant. Het voorloopdraaistel hoort waar het onder de lok blauw is [30-nov-2019].

2/40: voorloopstel_02-half-moteerd.jpg.
voorloopstel_02-half-moteerd.jpg
Het draaistel van de voorloopwielassen nog half gemonteerd en een voorloopwielas erachter [30-nov-2019].

3/40: voorloopstel_03-voor.jpg.
voorloopstel_03-voor.jpg
Het draaistel met een luchttank voor de remmen erop [30-nov-2019].

4/40: voorloopstel_04-demonteerd.jpg.
voorloopstel_04-demonteerd.jpg
Het draaistel, bijna geheel gedemonteerd [18-dec-2019].

5/40: voorloopstel_05-pen.jpg.
voorloopstel_05-pen.jpg
De schuldige pen en de positie waar deze zat [30-nov-2019].

6/40: voorloopstel_06-pen-knak.jpg.
voorloopstel_06-pen-knak.jpg
En de breuk in de pen [30-nov-2019].

7/40: voorloopstel_07-aspotten.jpg.
voorloopstel_07-aspotten.jpg
De tweede voorloopas, hier nog met de aspotten er omheen [30-nov-2019].

8/40: voorloopstel_08-aspot-boven.jpg.
voorloopstel_08-aspot-boven.jpg
De bovenste helft bestaat uit een lagerschaal. Hier rust de as op [30-nov-2019].

9/40: voorloopstel_09-aspot-onder.jpg.
voorloopstel_09-aspot-onder.jpg
De onderste helft is een bak met olie. Daarin bevindt zich een kussen, die de olie aanzuigt om de loopas te smeren [30-nov-2019].

10/40: voorloopstel_10-overzicht.jpg.
voorloopstel_10-overzicht.jpg
Een overzicht van de onderdelen voor het remmen van het voorloopdraaistel [18-dec-2019].

11/40: voorloopstel_11-wielbandschets.jpg.
voorloopstel_11-wielbandschets.jpg
12/40: voorloopstel_12-wielband-putten.jpg.
voorloopstel_12-wielband-putten.jpg
13/40: voorloopstel_31-model.jpg.
voorloopstel_31-model.jpg
Een H0-model laat zien hoe het draaistel kan bewegen onder het model [01-dec-2019].

14/40: voorloopstel_32-boven.jpg.
voorloopstel_32-boven.jpg
Aan de bovenkant van het draaistel zit het gat waar een draaipen in komt. De locomotief rust op de bronsenvlakken links en rechts. Twee olie-leidingen zorgen voor smering in het gat [30-nov-2019].

15/40: voorloopstel_33-loc-pen.jpg.
voorloopstel_33-loc-pen.jpg
Onder de locomotief zit een pen die in het draaistel gaat. De draagvlakken van de locomotief zijn ook te zien en bevinden zich onder het frame [30-nov-2019].

16/40: voorloopstel_34-loc-pen-moer.jpg.
voorloopstel_34-loc-pen-moer.jpg
De pen die in het draaistel komt, zit met een moer vast en staat stil in de locomotief [18-dec-2019].

17/40: voorloopstel_35-boven-voor.jpg.
voorloopstel_35-boven-voor.jpg
Het gat in het draaistel kan, behalve draaien, ook naar links en rechts bewegen [18-dec-2019].

18/40: voorloopstel_36-veering-voor.jpg.
voorloopstel_36-veering-voor.jpg
Een verenpakket houdt het gat in het midden van het draaistel [18-dec-2019].

19/40: voorloopstel_37-onder.jpg.
voorloopstel_37-onder.jpg
De ruimte die het gat heeft om naar links en rechts te bewegen is aan de onderkant goed te zien [18-dec-2019].

20/40: voorloopstel_38-veerbalk.jpg.
voorloopstel_38-veerbalk.jpg
De twee veerbalken van het draaistel en een verenpakket waarmee een veerbalk in het draaistel bevestigd is [18-dec-2019].

21/40: voorloopstel_39-draaistel.jpg.
voorloopstel_39-draaistel.jpg
Het nieuw geverfde en gelakte draaistel staat klaar om in elkaar te worden gezet [18-jan-2020].

22/40: voorloopstel_40-aspotten.jpg.
voorloopstel_40-aspotten.jpg
Op de assen zitten de bovenste aspotten, het glijlager gedeelte [18-jan-2020].

23/40: voorloopstel_41-pen.jpg.
voorloopstel_41-pen.jpg
Waar de gebroken pen zat zit nu een nieuw gedraaid exemplaar. Ook de veer-rubbers zijn vernieuwd [18-jan-2020].

24/40: voorloopstel_42-hijsen.jpg.
voorloopstel_42-hijsen.jpg
Het draaistel hangt in de takels [18-jan-2020].

25/40: voorloopstel_43-wielen.jpg.
voorloopstel_43-wielen.jpg
Dan is het zaak om de wielassen er goed onder te rijden [18-jan-2020].

26/40: voorloopstel_44-richten.jpg.
voorloopstel_44-richten.jpg
Goed de aspotten mikken in de vertikale geleiders [18-jan-2020].

27/40: voorloopstel_45-hijsen.jpg.
voorloopstel_45-hijsen.jpg
En zakken maar met het draaistel [18-jan-2020].

28/40: voorloopstel_46-draaistel.jpg.
voorloopstel_46-draaistel.jpg
Het draaistel staat weer op zijn wielen [18-jan-2020].

29/40: voorloopstel_47-draaistel-rijden.jpg.
voorloopstel_47-draaistel-rijden.jpg
Het draaistel wordt buiten van spoor gewisseld. Daar zijn de wissels immers [25-jan-2020].

30/40: voorloopstel_48-draaistel-naar-binnen.jpg.
voorloopstel_48-draaistel-naar-binnen.jpg
Het draaistel wordt naar binnen gereden [25-jan-2020].

31/40: voorloopstel_49-draaistel-as-links1.jpg.
voorloopstel_49-draaistel-as-links1.jpg
Onder de assen zijn de oliebakken nog niet gemonteerd [25-jan-2020].

32/40: voorloopstel_50-loc-heffen.jpg.
voorloopstel_50-loc-heffen.jpg
De locomotief wordt opgeheven en staat nu net los van de rails [25-jan-2020].

33/40: voorloopstel_51-loc-heffen.jpg.
voorloopstel_51-loc-heffen.jpg
Tijdens het heffen is er bij elke hefbok iemand voor controle [25-jan-2020].

34/40: voorloopstel_52-loc-hoog.jpg.
voorloopstel_52-loc-hoog.jpg
De locomotief staat op zijn hoogst [25-jan-2020].

35/40: voorloopstel_53-draaistel-rijden.jpg.
voorloopstel_53-draaistel-rijden.jpg
Het draaistel wordt eronder gereden [25-jan-2020].

36/40: voorloopstel_54-draaistel-pen.jpg.
voorloopstel_54-draaistel-pen.jpg
Het draaistel staat precies onder de pen die erin moet vallen [25-jan-2020].

37/40: voorloopstel_55-draaistel-pen.jpg.
voorloopstel_55-draaistel-pen.jpg
De locomotief wordt neergelaten [25-jan-2020].

38/40: voorloopstel_56-loc-gezakt.jpg.
voorloopstel_56-loc-gezakt.jpg
En de locomotief staat weer op de rails, nu met het voorloopdraaistel [25-jan-2020].

39/40: voorloopstel_61-bok.jpg.
voorloopstel_61-bok.jpg
De 01-1075 zonder tender. [30-nov-2019].

40/40: voorloopstel_62-bok.jpg.
voorloopstel_62-bok.jpg
Het komplete machinistenhuis in 1 keer op de foto kunnen maken bij gebrek aan de tender [18-dec-2019].